Overheidsorganisaties (bronhouders) staan voor de opgave om gegevens zoals inkomen, rijbewijzen of diploma’s veilig en eenvoudig beschikbaar te maken voor verschillende nationale en Europese ontwikkelingen. Dit brengt uitdagingen met zich mee, omdat gegevensdeling op verschillende manieren plaatsvindt.

Voor de EDI-wallet, SDG-OOTS en DvTP ontwikkelt het programma Gemeenschappelijke Bronontsluiting (GBO) een gestandaardiseerde ontsluiting die samenwerking vereenvoudigt en de implementatie- en uitvoeringslasten verlaagt. Deze drie ontwikkelingen hebben gemeen dat de gegevensdeling van persoonsgegevens wordt geïnitieerd door de burger.

• EDI-wallet: Vanuit de eIDAS2-verordening wordt gewerkt aan de Europese Digitale Identiteit (EDI-wallet). Met deze digitale portemonnee kunnen burgers zich digitaal identificeren, persoonlijke gegevens veilig delen en documenten digitaal ondertekenen – zowel bij publieke als bij private dienstverleners in Nederland en de rest van de EU.

• SDG-OOTS: Vanuit de Single Digital Gateway-verordening wordt gewerkt aan het Once Only Technical System (OOTS). OOTS maakt het mogelijk dat burgers (en bedrijven) een verklaring van instemming geven aan Europese publieke dienstverleners, waarna benodigde bewijsdocumenten éénmalig automatisch en veilig tussen overheidsorganisaties kunnen worden uitgewisseld.

• DvTP: Vanuit het beleidsdossier Regie op Gegevens wordt, als reactie op het ongewenste screen scrapen van persoonlijke omgevingen van burgers binnen overheidswebsites (en daarmee overheidsbronnen), een oplossing ontwikkeld voor het delen van gegevens via toestemming met private dienstverleners (DvTP).

Maximaal borgen in bestaande afsprakenstelsels

GBO richt zich op de gemeenschappelijke aspecten van bronontsluiting: generieke afspraken, standaarden en voorzieningen waarmee gegevens uit overheidsbronnen veilig en herbruikbaar beschikbaar komen. Het wordt geen nieuw, losstaand stelsel. De gerealiseerde functies worden zoveel mogelijk geborgd binnen bestaande afsprakenstelsels, zoals:

• het Federatief Datastelsel, onderdeel van het programma Realisatie IBDS
• de Generieke Digitale Infrastructuur (GDI)
• en publiek-private afsprakenstelsels, zoals Trusted Information Partners (TIP)

EDI-wallet, SDG-OOTS en DvTP kunnen gebruikmaken van de GBO-onderdelen en zich focussen op hun eigen specifieke toepassingen; hierdoor wordt dubbel werk voorkomen. Andere voordelen van deze gezamenlijke aanpak zijn:

• aansluiting op de Europese en internationale afspraken en standaarden
• lagere implementatielast voor bronhouders
• minder maatwerk en ad-hoc-implementaties
• beter hergebruik van generieke voorzieningen
• meer uniformiteit en interoperabiliteit tussen overheden, en overheid en private partijen
• een herbruikbare bronontsluiting voor nieuwe ontwikkelingen

Samenwerking

Het programma GBO wordt uitgevoerd door ICTU in samenwerking met FDS, TIP, GDI, EDI, SDG en DvTP. Daarnaast zijn de volgende bronhouders betrokken: Rijksdienst voor Identiteitsgegevens (RvIG), Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), UWV, Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO), Belastingdienst en Kamer van Koophandel (KVK). Ook andere bronhouders zijn van harte uitgenodigd om mee te doen. De opgedane kennis en ervaring van het VNG-project Uniforme Bronontsluiting wordt ondergebracht in GBO.

Planning op hoofdlijnen

De planning van het programma GBO ziet er als volgt uit:

• Opstartfase: januari t/m juni 2026
• Ontwikkelfase: juli t/m december 2026
• Realisatiefase: januari t/m december 2027

In de opstartfase wordt gewerkt aan een Globaal Ontwerp dat op de GitHub-omgeving staat. Vanuit het Globaal Ontwerp wordt een Projectstartarchitectuur (PSA) opgesteld, een technisch ontwerp, een informatiemodel en requirements ter voorbereiding op de ontwikkelfase.

Meer weten?

Heb je een vraag? Stuur een e-mail naar Shane Arjun Sharma, programmamanager GBO, via shane.arjunsharma@ictu.nl. Of naar het algemene e-mailadres: gbo@ictu.nl.