GPT-NL is een generatief AI-taalmodel van Nederlandse bodem. Misschien had je er al eens van gehoord. Dit model is nu geïnstalleerd op de eigen AI-machine bij ICTU, voor tests voor de virtuele gemeenteassistent Gem. Dat doen we samen met 27 gemeenten en TNO. We zijn de eerste testers en dat is dus een primeur! We helpen zo Nederland als ‘AI-land’ nog beter op de kaart te zetten. 

GPT-NL is in 2025 getraind door een samenwerkingsverband van TNO, NFI en SURF. De training gebeurde op de Nationale Supercomputer Snellius.

Nadruk op transparantie, verantwoord datagebruik en soevereiniteit

Het taalmodel wil een verantwoord alternatief bieden voor huidige taalmodellen zoals ChatGPT. Wat het bijzonder maakt is dat het getraind is met uitsluitend rechtmatig verkregen content, zonder inbreuk op intellectueel eigendom. Dat is zoals we dat in Nederland en in de EU graag zien. De opbrengsten vloeien deels weer terug naar de partijen die content leverden. Goed om te weten: GPT-NL is om die reden géén open source. Je kunt het dus niet ergens downloaden.

Een overzicht van betrokken partners is te vinden op Dataproviders GPT-NL. Door de ‘eerlijke’ aanpak kreeg GPT-NL eerder al de Nederlandse Privacy Award.

Status: voorlopig testen

GPT-NL is recent beschikbaar gekomen voor praktijkproeven. ICTU is de eerste partij die dit nu als testopstelling heeft geïnstalleerd en is al gestart met testen voor Gem. Er zullen zeker nog meer testopstellingen volgen in Nederland. 

Uitproberen en verder brengen

Testen kost tijd. De komende periode gaan we aan de slag om GPT‑NL uit te proberen, te verfijnen en verder te brengen. We hebben er vertrouwen in dat dit voor Gem gaat lukken. Daarover verwachten we na de zomer meer te kunnen vertellen.  

Gem: gemeentelijke chatbot bij 27 gemeenten

De virtuele gemeenteassistent ‘Gem’ kun je terugvinden als chatbot, rechtsonder op de websites van 27 gemeenten, waaronder Utrecht, Tilburg, Rotterdam en Eindhoven. Gem geeft antwoorden over gemeentelijke dienstverlening, waaronder burgerzaken.

Meerwaarde voor Gem

De Gem-community heeft inmiddels zes jaar praktijkervaring en bedient al zo’n 2,8 miljoen inwoners. Maar Gem gebruikt nog geen generatieve AI. Dat beperkt de functionele mogelijkheden. Door inzet van generatieve AI kan de dienstverlening worden verbeterd en uitgebreid, met bovendien lagere onderhoudskosten. Zie ook: Wat kan generatieve AI voor virtuele assistent Gem betekenen?

Sponsor

Eerder subsidieerde het Ministerie van EZ de training van GPT-NL. Het initiatief om nu te gaan testen binnen GEM wordt gefinancierd vanuit BZK in het licht van de Nederlandse Digitaliseringsstrategie, prioriteit AI . Het opschalen van GEM is een project binnen de AI-opschalingsfaciliteit, en ook het testen met GPT-NL valt binnen een van de NDS-doelen. Het uiteindelijke doel van de financiering is om Gem na succesvolle tests te kunnen upgraden met GPT-NL en daarna efficiënter landelijk op te kunnen schalen.

Meedoen?

Er is ruimte om dit kwartaal nog in te stappen, afhankelijk van de use case en capaciteit. Als je daar meer over wilt weten kun je TNO mailen op dit adres: info@gpt-nl.nl.

Lancering bij ICTU 20 februari

TNO en Gem waren vrijdag 20 februari in groten getale aanwezig bij het ICTU DevOps-team. Om nadere afspraken te maken, maar natuurlijk ook een beetje om deze mijlpaal te vieren. En natuurlijk gaf ICTU een rondleiding bij ‘Karel’, de AI-machine waar GPT-NL nu op draait.

Leuk feitje: de  dag werd afgesloten met een retro (evaluatie) waar GPT-NL zelf al aan meedeed: GPT-NL had er zin in en was zeer geïnteresseerd om te horen wat de volgende stappen gaan worden!