Thema’s NOiV blijven voortbestaan in plannen Doorlopers

Eind dit jaar houdt het programmabureau NOiV op te bestaan, maar het thema ‘open standaarden en open source software’ loopt door. De grote lijnen van de plannen van de organisaties die zich daar de komende jaren voor in zetten, stonden gisteren in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag centraal tijdens de zogenoemde Doorlopersbijeenkomst.

“Het is een bijeenkomst met een hoog reüniegehalte.” Zo verwelkomde Ineke Schop, programmamanager van Nederland Open in Verbinding, de circa negentig aanwezigen in een van de zalen van Rijksmonument nummer 17646. Na een kort introductiepraatje haalde zij Michiel Stal op het podium, aanwezig namens het ministerie van Economische Zaken, Landbouw & Innovatie (EL&I), een van de opdrachtgevers van programmabureau NOiV. Terugblikkend op de uitwerking van het actieplan NOiV omschreef Stal het plan als iets ‘dat behoorlijk heeft gewerkt’. “Er is een onomkeerbaar proces ingezet”, aldus Stal, die kijkend naar de toekomst een beeld schetste waarin het ministerie van EL&I een aantal zaken op het gebied van open standaarden en open source software blijft doen. “Dan gaat het om de Pas toe of leg uit-lijst en bijvoorbeeld de rol die open standaarden inneemt in het i-NUP. Daarnaast pogen wij het Bureau Forum Standaardisatie voort te zetten. Wat betreft open source software houden we het standpunt dat het bij gelijke geschiktheid de voorkeur krijgt. Terugkijkend kan ik stellen dat de afgelopen vier jaar zeer nuttig zijn geweest, waarin een enorm draagvlak is bereikt ten aanzien van het beleid over open standaarden en open source software.”

Marktplaats hergebruik

Na Michiel Stal was het de beurt aan Peter Lievense. In een kort gesprek bevroeg de journalist Henri Rauch, werkzaam als programmamanager bij het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK – Directoraat-generaal Organisatie en Bedrijfsvoering Rijk). In het gesprek werd onder meer ingegaan op hergebruik, in de afgelopen jaren één van de door programmabureau NOiV belegde thema’s. Rauch bevestigde dat BZK veel interesse heeft om een vervolg te geven aan dat thema, en de daaraan door NOiV gekoppelde Marktplaats hergebruik. “Wat we niet willen is een gesloten vraag op de markt zetten en enkel een gesloten antwoord terugkrijgen. In dat proces zou de Marktplaats dan ook een goed instrument kunnen zijn”, aldus Rauch. Serieuze interesse van BZK is er ook voor de door NOiV ontwikkelde ‘Open competentieprofielen’. Het betreft een handreiking om, met behulp van open standaarden en open source software, kennis over effectiever en efficiënter werken binnen een (overheids-)organisatie te verankeren.

Kraaiennesten

Een volgende bijdrage kwam van Dirk-Jan de Bruijn, sinds een aantal weken directielid van ICTU (“Wij verbinden de i-overheid binnen de overheid”), de tienjarige organisatie waaronder programmabureau NOiV haar werk heeft gedaan. De Bruijn toonde zich zo trots als een pauw. “Door het goede en harde werk in de afgelopen jaren kan NOiV nu zelfstandig en opgeknipt verder”, aldus De Bruijn, die in zijn presentatie verder een pleidooi hield voor de drie V’s (Vakmanschap, Vertrouwen en Verbinding) en ook kort inging op het ontstaan van de zogenoemde kraaiennesten binnen ICTU. “Kraaiennesten moeten gezien worden als kenniscentra rondom thema’s. Vanuit ICTU willen we met externe partijen (cocreatie) knowhow bundelen, waarbij het in ons geval gaat om thema’s als modern toezicht, duurzaam monitoren, implementatie basisregistratie, virtuele politie en de open overheid.”

Bureau Forum Standaardisatie

Peter Waters, hoofd van Bureau Forum Standaardisatie, werd in een tien minuten durend interview met Peter Lievense onder meer doorgevraagd over het belang van de drie lijsten met standaarden (Pas toe of leg uit-lijst, de lijst met gangbare open standaarden en de lijst met standaarden in het kader van wet- en regelgeving). Verder werd stilgestaan bij de (goede) relatie die het Bureau in de afgelopen jaren heeft gehad met programmabureau NOiV (“De kracht van NOiV lag vooral bij de implementatie en de communicatie. Alleen daarom al zullen we ze erg missen”). Ook de rol van open standaarden in de verschillende nationale- en internationale Digitale Agenda’s en het thema open data werden kort op tafel gelegd. Waters maakte duidelijk dat het Bureau zich, wat betreft open data, graag sterk wil maken richting de aanbieders. “We willen voor hen de belemmeringen wegnemen”, aldus Waters, die later deze maand meer duidelijkheid hoopt te krijgen over het vervolgtraject van zijn organisatie.

ECP

Na Peter Waters was het de beurt aan Arie van Bellen, directeur van ECP-EPN (“Met ingang van 1 januari hebben we het alleen nog over ECP”), het platform voor de InformatieSamenleving. Van Bellen, die de gelegenheid te baat nam om de groeten over te brengen van ECP-bestuursvoorzitter Frank Heemskerk (mede-initiatiefnemer van het actieplan NOiV), maakte duidelijk dat zijn club veel interesse en plannen heeft om het NOiV Jaarcongres voort te zetten. “Het is belangrijk dat de informatieoverdracht op dit gebied plaats blijft vinden en we zullen ons inspannen om dat niet verloren te laten gaan”, aldus Van Bellen, die verder duidelijk maakte dat bekeken wordt wat met andere NOiV-bijeenkomsten gedaan wordt. “Dat doen we in overleg met Bureau Forum Standaardisatie en EL&I.” Arie van Bellen sloot af met een groot dankwoord richting NOiV. “In de afgelopen jaren hebben jullie, met name door het Jaarcongres, echt iets neergezet. Waarschijnlijk krijgt het straks iets andere vormen, maar mogelijk wint het daardoor nog meer aan kracht.”

Woerden/Ede

Een vanwege technische problemen bijna ‘akoestisch’ tweegesprek werd gebracht door Hans Harskamp, senior specialist informatievoorziening/ teammanager ICT bij de gemeente Woerden en Bart Lindeboom, hoofd I&A bij de gemeente Ede en voorzitter van Typo3Gem (“Een erebaan”). Harskamp en Lindeboom zijn vertegenwoordigers van gemeenten die overduidelijk voorloper/koploper zijn op het gebied van open standaarden en open source software en in dat kader al vele jaren flink aan de weg timmeren. Harskamp en Lindeboom vertelden warme herinneringen te bewaren aan NOiV. “Zij hebben ons veel support gegeven bij de totstandkoming van de zogenoemde koningskoppel, een toepassing gebaseerd op open standaarden”, zo zei Harskamp. Ook maakten zij duidelijk waarop zij het meest trots zijn en wat hun gedachte is met betrekking tot de toekomst van het thema open standaarden en open source software. “Het thema is verworden van een buitenbeentje tot een vanzelfsprekendheid. Het is een niet te stoppen mindshift”, aldus Lindeboom.

BKWI/RINIS

Open standaarden en open source software spelen ook een belangrijke rol in het bestaan van Bureau Keteninformatisering Werk en Inkomen (BKWI) en RINIS (Routerings Instituut (inter)Nationale Informatiestromen), twee organisaties die in juli van dit jaar een intentieverklaring hebben getekend waarin afspraken zijn gemaakt over de concretisering van hun samenwerking. In een gesprek dat Peter Lievense had met Geert Strolenberg (strategisch adviseur BKWI) en Rob Verweij (directeur RINIS) over standaardiseren in de sociale keten werd duidelijk dat door het gezamenlijk optrekken van beide organisaties richting de markt (‘one stop shopping aanbod’), en het daardoor koppelen van steeds meer partijen, het gebruik van (semantische) standaarden van groot belang is. Na deze sessie was het tijd voor de eerste snelle ronde doorlopers. Aan elk van de acht partijen werd door Erik Gerritsen, ambassadeur open standaarden en open source software, gevraagd om duidelijk te maken waarom zij zich een doorloper mogen noemen en welke prioriteit zij de komende tijd hebben om dat doorlopersschap waar te maken.

Panorama Parlant I

In een strak tempo werd het podium achtereenvolgens betreden door Michiel Schoo van het ministerie van BZK (“Doorontwikkelen van de NORA, het benadrukken van open standaarden in het Stelsel van Basisregistraties en de open source Geozetviewer”), Johan Bruin, NICTIZ (“Het verder oppakken van het Detailed Clinical Models en de implementatie van open standaarden in de zorg”), Jan Stedehouder (“In het streven naar het verplicht gebruik van open standaarden in het onderwijs onder meer het opstellen van een zwart- en witboek en ouders aansporen naar de rechter te stappen”), Kristel Lammers, KING (“Het aanspreekpunt voor gemeenten willen zijn met betrekking tot open standaarden”), Michiel Westerhoff, Circulus (“Het verder uitrollen van de STOSAG-standaard”), Arjen Hof, GovUnited (“Het doorontwikkelen van een ecosysteem rondom het zaaksysteem”), Paul Rekveld, gemeente Gouda (“Uitbouwen werkzaamheden ODF Gebruikersgroep”) en Erwin Folmer, Universiteit Twente (“Open leermodules voor overheidsmanagers”).

PIANOo

Na de eerste ronde Panorama Parlant was het Peter Lievense die in een kort gesprek Wouter Stolwijk doorvroeg over hoe functioneel aan te besteden, zodat open standaarden en open source software een eerlijke kans kunnen krijgen. Stolwijk is directeur van PIANOo (Professioneel & Innovatief Aanbesteden, Netwerk voor Overheidsopdrachtgevers), het Expertisecentrum Aanbesteden dat als taak heeft om het inkopen en aanbesteden bij alle overheden te professionaliseren. In het gesprek met Lievense kwam ook meerdere malen TenderNed naar voren, de website (“Waar voor zover mogelijk gebruik is gemaakt van open standaarden”) die vandaag (9 november) door minister Verhagen (EL&I) officieel is gelanceerd en waarop alle aanbestedende diensten in Nederland (Rijk, gemeenten, provincies, waterschappen en speciale sectorbedrijven) hun opdrachten kunnen publiceren.

Panorama Parlant II

In de reeks Panorama Parlant werd de tweede snelle ronde doorlopers geopend door Paul Suijkerbuijk, ICTU (“Open standaarden maakt hergebruik van open data gemakkelijker”), Joep Swagemakers, ECABO (“Het opzetten van een leergang met betrekking tot open standaarden/open source software en het meegeven van awareness rondom die thema’s aan de circa 550.000 MBO-studenten”), Frank van de Vinne, PinkRoccade en Lidwien Meijers, Centric (“Meewerken aan de realisatie van open standaarden en zorgen dat de klant nog meer vraagt om die standaarden”), Gerrit Krediet, Antonius Ziekenhuis Utrecht (“Wij gaan door met open, open, open en inmiddels behoort dat ook tot onze beleidslijn”), Nanja Appel, die namens Kennisnet een statement voorlas (‘In samenwerking met SURFfoundation gaat Kennisnet door met het ondersteunen van open standaarden’), Thijs van Menen, Rijkswaterstaat (“Richting onze leveranciers bepalen wij wat we willen en open standaarden en open source software spelen daarbij een belangrijke rol”), Piet Reijers, Waterschapshuis (“Het opzetten van een geovoorziening voor alle waterschappen en een eigen referentiearchitectuur”). Wel gepland in de rij van doorlopers, maar niet aanwezig waren Marc Vloemans (ziek) en Michiel Leenaars (OpenDoc Society).

Slotwoord

De laatste inhoudelijke bijdrage van de Doorlopersbijeenkomst, kwam van Ineke Schop. In haar slotwoord keek zij terug op de ontwikkelingen in de afgelopen jaren, waarbij naast NOiV ook de programma’s OSOSS I (Open Standaarden en Open Source Software – 2003/2006) en OSOSS II (Open Source als Onderdeel van de Software Strategie – 2006/2007) aandacht kregen. “Keer op keer is het een onderwerp gebleken van lange adem. Dat heeft er mee te maken dat het meer gaat over verandermanagement dan over het wijzigen van een aantal ICT-techniekjes”, aldus Schop, die zich trots toonde over de opgeleverde resultaten en geproduceerde producten van de afgelopen jaren. Met een dankwoord richting haar team, opdrachtgevers EL&I en BZK en ambassadeur Erik Gerritsen sloot zij haar bijdrage af. Als dank voor bewezen diensten in de afgelopen drie jaar werd Gerritsen een ’sigaar uit eigen doos’ aangeboden, waarna kiekjes van en een slotapplaus voor NOiV-team en de aanwezige doorlopers het officiële einde van programmabureau NOiV inluidde.

Tekst: Frits de Jong (ICTU/NOiV)
Foto’s: Studio Gemini – Jørgen Koopmanschap

Michiel Stal

Henri Rauch

Dirk-Jan de Bruijn

Peter Waters

Arie van Bellen

Bart Lindeboom (links) en Hans Harskamp

Peter Lievense (links) met Rob Verweij en Geert Strolenberg

Johan Bruin

Peter Lievense (links) en Wouter Stolwijk

Ineke Schop

De 'Doorlopers'

1 Reactie

  1. Hans Harskamp zei op 10 november 2011 om 10:11

    Naar aanleiding van de Doorlopersbijeenkomst van dinsdag 8 november, het volgende: Wat is er veel bereikt. Goed om te zien dat er toch zoveel initiatieven zijn. Er is dus duidelijk wel iets in beweging gekomen, de afgelopen jaren.

    Zelf neem ik al actief deel aan dit veranderingsproces sinds 2002 (OSOSS 1 en 2). Ik ga niet emotioneel doen, maar we gaan echt iets missen met het verdwijnen van het programma NOIV. Wat een actieve en gedreven enthousiastelingen. Stonden ons altijd met raad en daad bij en wisten mij in ieder geval te binden met andere voorlopers. Juist dit maakt het leuk. Niet zelf het wiel uitvinden, maar krachten en kennis bundelen. Voor mij zijn de laatste verdiende credits aan het adres van het team NOIV, die mij in verbinding bracht met de juiste mensen binnen KING.

    Mijn initiatief, de broodnodige ‘koningskoppeling’ had nooit gaan vliegen zonder de boost van NOIV en KING. Vandaag (dinsdag 8 november) stond ik samen met voorloper Bart Lindeboom hoofd IenA bij de gemeente Ede en onder meer initiatiefnemer/geestelijke vader van Typo3Gem. Samen deelden wij de vloer met onze passie voor mooie initiatieven met betrekking tot opens standaarden en open source software. Juist nu worden er steeds meer toepassingen volwassen en kennen een echte stevige marketing en after sales.

    Maar ja. Open standaarden, vooral binnen koppelvlakspecificaties, blijven een aanhoudende zorg. Neem nu de koningskoppeling. Deze koppeling, gebaseerd op de open standaarden Stuf 3.10 zaken en CMIS, wordt samen met vele grote- en kleine leveranciers, gemeenten, samenwerkende organisaties als Dimpact, et cetera en onder strakke regie van KING, ontwikkeld tot een stevige ‘STANDAARD’. De koningskoppeling kreeg van mij de naam om reden dat de opleverdatum ten behoeve van een pilot was gesteld op Koninginnedag. Dat, gecombineerd met KING en de vorstelijke samenwerking tussen gemeenten en leveranciers, maakt deze koppeling speciaal.

    De doelstelling van het initiatief is dat deze koppeling de twee werelden van de zaaksystemen binnen een MidOfficeproces en een Document Management Systeem, met elkaar gaan verbinden op basis van webservices. Ongeacht welk product en van welke leverancier. KING pakt hierin de regie en bouwt parallel een toetsinstrument dat het mogelijk maakt om de werking van zowel zaaksystemen als DMS te testen op een juiste werking conform de gestelde specificaties. De pilot tot het bouwen op basis van specificaties is inmiddels gestart. In het eerste kwartaal 2012 hopen wij de eerste fase met betrekking tot het in gebruiknemen van de koppeling, af te ronden. Ook dit zou een mooie doorbraak kunnen zijn die qua aanpak vraagt ‘om meer’.

    Gelukkig kan een hybride omgeving een plezierige ‘lock in’ geven die iedereen doet bewegen naar een standaard. Een goede, vastgestelde standaard kan veel ergenis voorkomen en bakken van geld en tijd opleveren. Zeker in de steeds verder uitgroeiende wereld die vraagt om steeds meer koppelvlakken. Interoperabiliteitsproblemen kunnen door deze aanpak zeker worden voorkomen. Laten wij, overheid(klant) en leveranciers vooral gezamenlijk voorbeeld nemen aan dit mooie proces.

    Hans Harskamp, senior specialist/teammanager ICT, gemeente Woerden

Service

Help