Archief

november 2008

NN-Open kan terugzien op geslaagd congres over 'Open ICT'

'De Kamer van Koophandel zal onderzoeken of in het advies aan startende ondernemers de open standaarden en open source software een goede rol kunnen krijgen'. Dat is een van de uitkomsten van het congres 'Open ICT voor beleidsmakers', dat donderdag in Groningen werd gehouden en waar circa 160 belangstellenden op af waren gekomen. Lees verder
Standaard Uitwisselings Formaat (StUF) opgenomen op lijst van open standaarden

Op 12 november heeft het College Standaardisatie de StUF-standaard (Standaard Uitwisselings Formaat) toegevoegd aan de lijst van Open Standaarden. Het Forum Standaardisatie zal komende maand aangeven hoe kan worden omgegaan met de overlap van StUF met andere standaarden. Lees verder
Instructie voor rijksdienst online rond gebruik van open standaarden

De Staatscourant heeft 'een instructie voor de rijksdienst' gepubliceerd waarin wordt aangegeven hoe de rijksoverheid te werk moet gaan bij de aanschaf van ICT-diensten of ICT-producten. Dat valt te lezen op de website van het ministerie van Economische Zaken. Kern is het principe 'pas-toe-of-leg uit'. Dit betekent dat overheden bij de aanschaf van ICT in principe moeten uitgaan van zogenaamde open standaarden. Open standaarden zijn ICT-standaarden die iedereen vrij mag gebruiken. Lees verder
Gemeenteraad Amsterdam unaniem akkoord met vervolg Open.Amsterdam
- Gemeente
Afgelopen week is de gemeenteraad van Amsterdam unaniem akkoord gegaan met een motie, die was ingediend door Jeanine van Pinxteren (GroenLinks), Pauline Buurma-Haitsma (VVD) en Sabina Gazic (Partij van de Arbeid), en waarin het College van B&W van Amsterdam opgedragen werd 'de vrijvallende licentie als gevolg van het verlopen van de Enterprise Agreement met Microsoft Lees verder
Groep van zeven 'believers' bijt het spits af van Voorlopersbijeenkomsten NOiV

'Met verhalen willen we het virtuele boek van praktijkvoorbeelden gaan vullen. Bijvoorbeeld de verhalen die vandaag hier zijn verteld'. Dat zei Erik Gerritsen, ambassadeur voor open standaarden en open source software, gisteren in Amsterdam aan het eind van de eerste van de door programmabureau NOiV georganiseerde Voorlopersbijeenkomsten. Doel van de bijeenkomsten, die twee keer per jaar gehouden zullen worden, is om ervoor te zorgen dat partijen uit verschillende geledingen van de maatschappij (overheid, bedrijfsleven, zorg, onderwijs) bij elkaar worden gebracht en ervaringen uit kunnen wisselen en kennis kunnen nemen van de ontwikkelingen op het gebied van open standaarden en open source software.

Circa 35 genodigden waren gisteren afgekomen op de eerste Voorlopersbijeenkomst, waarbij zeven organisaties en projecten (Octrooicentrum Nederland, Stichting Elektronische Transacties Uitzendbranche, Stichting GemGids, V2_, ePV/EBV, Open.Amsterdam en TYPO3gem) ieder circa 15 minuten de tijd kregen om uit te leggen wat open standaarden en open source software voor hun organisatie/project betekent. Dagvoorzitter Erik Gerritsen noemde in zijn openingswoord de zeven organisaties/projecten voorbeelden die zich inmiddels bewezen hebben op het terrein van open source software en open standaarden. "Hier zitten believers, en de uitdaging zal met name zijn om de grote groep te bereiken. Dát zullen we moeten doen aan de hand van voorbeelden. We zullen ze moeten verleiden met heldere verhalen", aldus Gerritsen.

Het programma van de Voorlopersbijeenkomst was opgebouwd rondom presentaties en gesprekken in de vorm van een interview. Voor het houden van de interviews was Peter Lievense ingehuurd, hoofdredacteur van Digitaal Bestuur, een multimediaal project voor beslissers bij de digitale overheid. Tjeerd van der Laan, hoofd ICT van het Octrooicentrum Nederland, was de eerste die door Lievense 'aan de tand werd gevoeld'. Hij mocht nog eens vertellen welke aspecten een rol hebben gespeeld bij de totstandkoming van het IT-vervangingsproject bij OCN waarin steeds vaker een plaats is weggelegd voor open standaarden en open source software, en die eind september leidde tot de presentatie van een open source Content Management Systeem en vernieuwde website. Van der Laan benoemde en benadrukte verder de belangrijke rol van de medewerkers ("de gebruikers"), en gaf alvast een voorproefje van de volgende IT-fasen bij het OCN, waarin onder meer de kantooromgeving en het relatiebeheersysteem de stap naar open source software zullen volgen.

Erwin Folmer is adviseur op het gebied van standaardisatie binnen TNO Informatie- en
Communicatietechnologie en onder meer coördinator van SETU (Stichting Elektronische Transacties Uitzendbranche), een organisatie die in januari 2007 is opgericht en toeziet op de standaardisatie van het elektronisch berichtenverkeer binnen de uitzendbranche. Folmer presenteerde de toehoorders een aantal slides, waarin de voordelen van standaardisatie voor de uitzendbranche naar voren werden gebracht. De vereenvoudiging van de administratieve processen bijvoorbeeld, waardoor een flinke besparing kan worden gerealiseerd ("De geraamde jaarlijkse besparing in Nederland door urenbriefjes elektronisch af te handelen, bedraagt ongeveer 100 miljoen euro"). In de presentatie van Folmer werd ook het begrip 'free riders' geïntroduceerd, een term die aangeeft dat partijen wel willen participeren in een vereniging of stichting (zoals de SETU), maar moeite hebben om actief bij te dragen. "Zeker waar het gaat om de ontwikkeling van open standaarden, is dat een probleem", aldus Folmer.

"Het leveren van diensten uit de kraan voor de e-overheid". Zo typeerde Peter Lievense de werkzaamheden van Stichting GemGids, een organisatie die sinds begin 2007 ideeën en initiatieven rond de elektronische overheid bundelt. In dat proces spelen open data, open standaarden en open source source software een voorname rol, en dat was ook wat Holger Peters in het gesprek met Lievense duidelijk maakte. Peters ("Wij ontwikkelen en beheren een doos vol Legoblokken voor de e-overheid") is onafhankelijk adviseur elektronische overheid en is een van de mensen die in januari 2007 aan de basis stond van GemGids. Een beetje in het verlengde van de werkzaamheden van GemGids, zijn die van V2_ (Instituut voor de instabiele media), een centrum voor kunst en mediatechnologie in Rotterdam dat onderzoek doet op het snijvlak van kunst, technologie en samenleving. "Ook binnen V2_ zijn we aan het stapelen, maar dan specifiek het stapelen van ontwikkelingen", aldus Anne Nigten, manager van V2_Lab, die onder meer liet zien waar het naartoe kan gaan met technologie. Zij liet een voorproefje zien van het project EI4 (Exercise in Immersion 4) van kunstenaar Marnix de Nijs, waarin de virtuele wereld en de echte wereld door elkaar heenlopen.

Pim van der Eijk was als projectleider betrokken bij ePV, het programma Elektronische berichtenuitwisseling in de strafrechtsketen, dat in de zomer van 2001 werd opgezet en waarbij in een besloten netwerk uitwisseling van (versleutelde) berichten en informatie plaatsvond tussen Politie en Justitie. Inmiddels is het programma ePV officieel stopgezet, maar de resultaten waren dusdanig bemoedigend dat besloten is om geheel voort te zetten in de ketenorganisatie EBV (Elektronisch Berichten Verkeer). In een gesprek met Peter Lievense deed Van der Eijk nog eens uit de doeken wat de achtergrond van het ePV-programma is geweest, en vooral wat de waarde ervan was. Van der Eijk benadrukte daarbij de belangrijke rol van open standaarden. "Open standaarden zijn van levensbelang om deze organisaties (Politie en Justitie) op één lijn te krijgen", zo zei Van der Eijk. Manou Chen is bestuursadviseur Informatiemanagement bij de Bestuursdienst Gemeente Amsterdam/Concern Organisatie, en hij hield een presentatie over het project Open.Amsterdam, en dan met name over de dingen die er leuk aan zijn. Ondanks wat technische malheur hield Chen een boeiende presentatie, waarin naast Borg uit Star Trek ook de vergelijking tussen open source software en Barack Obama ("from the bottom up") een plaats had gekregen.

Als laatste in de rij van sprekers mocht Jos Kruis aanschuiven bij Peter Lievense. Kruis is senior adviseur informatiemanagement bij de gemeente Houten en secretaris van TYPO3gem, een initiatief van 15 gemeenten voor samenwerking rondom het open source Content Management Systeem (CMS) TYPO3. De betrokken organisaties houden zich onder meer bezig met de doorontwikkeling van TYPO3 voor de gemeentelijke markt, het over en weer inzetten van (praktijk-)trainers om elkaar verder te helpen; het voorbereiden van aanbestedingen en het opzetten van een gezamenlijke helpdesk. Kruis werd onder meer 'uitgehoord' over de reden voor de gemeente Houten om te kiezen voor een open source CMS ("Het had vooral te maken met geld. We konden de pakketten van de aanbieders van gesloten software niet betalen"), over de ontwikkeling van de vereniging ("Het gaat goed. Er ligt intussen een roadmap met een opsomming van de modules die in 2009 zullen worden gerealiseerd. Ook gaat de commissie Richtlijnen binnenkort de eerste versie van een opsomming van ontwikkelrichtlijnen presenteren), over de aanwezigheid van dienstverleners binnen de vereniging ("Zij zijn een belangrijke partij, maar zij bepalen niet het beleid en de roadmap. Ook hebben zij geen stemrecht") en over de aspecten veiligheid en betrouwbaarheid ("Zelfs de site van DigiD is met TYPO3 gemaakt, dus dat zegt genoeg").

Het was programmamanager Ineke Schop van het NOiV die de sprekerspresentaties mocht afronden, en daarbij nog een aantal steekwoorden op tafel legde. Daarbij ging ze onder meer in op het aspect van het open werken en de internationalisering met betrekking tot het delen en gebruiken van kennis en kunde, met name waar het open standaarden betreft. Nieuwe aspecten waren ook voorbijgekomen, zo zei ze. Daarbij doelde Ineke Schop op het aspect van vertrouwen, de free riders die in een aantal presentaties werden genoemd ("Dat is een verschijnsel dat je overal en altijd aantreft") en het aspect van het beheer. In dat kader bleek zij erg geïnspireerd door de presentatie van Erwin Folmer, die met SETU al zorgdraagt voor een groot stuk beheer van standaarden ("SETU verdient serieuze aandacht").

De samenvatting en het slotwoord van de eerste Voorlopersbijeenkomst waren voor ambassadeur en dagvoorzitter Erik Gerritsen. Hij riep de aanwezigen op om vooral te komen met goede, heldere verhalen, zodat "ook een gemeentesecretaris of politiecommissaris overtuigd raakt van de noodzaak van open standaarden en open source software. We houden het niet bij vandaag, en wat open standaarden betreft: doe het gewoon. Begin eraan, desnoods in je eentje."

Tekst: Frits de Jong (Frits.Jong@ictu.nl)